Time Wasted

In de voorbije decennia bouwde Herman Asselberghs nauwgezet aan een internationaal vertoond audiovisueel oeuvre waarin hij de grenszones bevraagt tussen woord en beeld, media en wereld, cinema en politiek. In deze solotentoonstelling brengt de Brusselse kunstenaar vier nieuwe werken samen. Time Wasted ontsprong aan de onderwijscontext van de kunsthogeschool, meer bepaald aan de filmopleiding op de Brusselse Sint-Lukas campus van LUCA School of Arts waar de kunstenaar al meer dan een kwarteeuw actief is.

Het begon bij het idee om binnen de schoolmuren een bioscoopfilm te maken maar eindigde met drie filmwerken in installatievorm – gemaakt met de hulp van zijn huidige en recent afgestudeerde studenten, inclusief cameraman, beeldmonteur en geluidsontwerper – en een (meeneem)publicatie. Gaandeweg verschoof de focus op overeenkomsten en verschillen tussen bioscoopzaal en klaslokaal naar aandacht. In deze tijden van verdeelde aandacht is het noch voor bioscoopgangers noch voor studenten vanzelfsprekend om aandacht op te wekken en aan te houden. Met verschillende schermen, gelijktijdige projecties en bewegende kijkers is de tentoonstellingsruimte de uitgelezen plek om aandacht aan aandacht te besteden.

Andermans aandacht versterkt je eigen aandacht maar blijf je kijken naar de persoon die je aandacht opwekt, dan ben je aan het staren of gluren, en eigenlijk zelf onderbreken en verstoren. Alleen het camerabeeld laat toe discreet en ongestoord te kijken naar dat lange moment dat ons in het dagelijks leven ontsnapt. Een lang, ‘weinig zeggend’ moment dat in films wordt ingekort of overgeslagen omdat het geen narratieve functie heeft. Omdat er zogezegd niets gebeurt of niets te zien valt. ‘Verloren tijd’, als het ware.

In voorbije academiejaren maakte de kunstenaar 20 portretten van studenten. In de tentoonstellingsruimte worden in Times 2 de stille portretten simultaan op twee schermen gepresenteerd. Zonder begin noch einde kan de bezoeker op een willekeurig moment in de reeks aansluiten. Je komt niet te weten wat er zich in het hoofd, hart en levens van deze aandachtige jonge mensen afspeelt. De geportretteerden zijn compleet in zichzelf of geheel bij zichzelf, en tegelijk ook uit of buiten zichzelf. Net zoals een aandachtige bioscoopganger zijn ze tegelijk hier en nu én elders. Het zijn beelden van zuivere aandacht, of zuivere beelden van aandacht.

Met Leçon d’objet / Object Lesson verlegt de kunstenaar je aandacht voor de geportretteerde naar de camera waarmee hij de portretten maakte. De plaats van het gebeuren is de school. De hoofdrollen zijn weggelegd voor de studenten. De titel van de film verwijst naar de aloude lesmethode waarbij een alledaags voorwerp wordt voorgesteld door er de kenmerken en eigenschappen van te benoemen. De diepe observatie van het fysieke ding helpt om abstracte begrippen te begrijpen. Deze objectles neemt de camera als springplank voor een gevoelige beschouwing over onze omgang met beelden, over aandachtig kijken en kijken naar aandacht, over het belang van tijd’verspilling’. In handen van Asselberghs wordt film een blokkendoos waarvan zowel de bouwstenen als het maakproces zichtbaar blijven, een constructie waarvan je in klank en beeld de voegen en naden blijft gewaarworden.

In Reading Time maakt Asselberghs als het ware ter plekke een portret van de gefocuste kijker. ‘Zonder’ beelden en geheel opgetrokken uit tekst praat deze projectie in stilte tegen de toeschouwer. De film en jij. Je kijkerschap en je filmervaring worden beïnvloed door het spanningsveld tussen continu verloop van de installatie en onvermijdelijke finaliteit van een film. Manifest, manual of mantra? Het is jouw portret, jij beslist.

This Sentence Will End zet de toon van de tentoonstelling. Een momentopname van aandacht. Jij en een boekje. Jij in een boekje. Jij met een boekje. Neem gerust een exemplaar mee naar huis.

Het publieke programma bestaat uit Moving Image Atelier (MIA): On Distribution, drie afleveringen van How to Be Many Over and Over Again: bij De Markten, Cinema RITCS en Canapé en een curatie van argos TV61, TV62, TV63 en TV64.